Δύσκολοι αποχαιρετισμοί
Έδειξα στον έλεγχο την κάρτα επιβίβασης και γύρισα για λίγα δευτερόλεπτα πίσω. Εκείνη δεν κρατήθηκε, προσπαθούσε να μην ακουστούν τα αναφιλητά της. Ο πατέρας μου προσπαθούσε να κρατήσει την αυτοκυριαρχία του, έσκυψε και της είπε «μην το κάνεις είναι γρουσουζιά». Προχώρησα στον έλεγχο των χειραποσκευών.
Ήμουν τριάντα δύο χρονών πια και ένα καμπανάκι χτύπησε ξαφνικά μέσα μου. Είναι αλήθεια ότι μέχρι τα τριάντα, δεν το πολυσκεφτόμουν. Μετά ξαφνικά ένοιωσα ότι μεγάλωσα και μαζί με το σκίρτημα ήρθε και ο φόβος.
Πριν από δέκα και πλέον χρόνια τα πράγματα ήταν διαφορετικά. Μετά από ένα σχετικά γενναίο διάβασμα, πέρασα στην οικονομική σχολή της πόλης μου, κάτι που ήθελα από την αρχή. Εκείνη τη χρονιά ψήλωσα τουλάχιστον δέκα εκατοστά. Άρχισαν να μου αρέσουν και τα μαθήματα και το αποφάσισα. Θα γινόμουν οικονομολόγος –ερευνητής. Φυσικά, μετά από λίγο διάστημα άκουσα το μισό έτος να λέει ότι θα γινόταν ερευνητές, δεν τους «γέμιζε» το επάγγελμα του λογιστή, θα κάνανε μεταπτυχιακό κατά πάσα πιθανότητα στο Λονδίνο και μετά φυσικά για διδακτορικό Αμερική, ή Harvard ή Μ.Ι.Τ., τίποτα λιγότερο.
Ο καιρός πέρναγε, ζούσαμε τα πιο ευτυχισμένα χρόνια της ζωής μας και την φοιτητική μας ουτοπία, καλούτσικοι φοιτητές ήμασταν, στα τεσσεράμισι χρόνια πήραμε και το πτυχίο και ξεκινήσαμε να πραγματοποιήσουμε το όνειρό μας. Κάποιοι βέβαια ενδιάμεσα είχαν πιάσει δουλειά σε καμιά τράπεζα και εμείς τους οικτίραμε, θεωρώντας τους τελείως κομφορμιστές. Αργότερα βέβαια καταλάβαμε άλλα πράγματα. Κάπου εκεί πήραμε την πρώτη κρυάδα. Τα Βρετανικά Πανεπιστήμια με χαρά απαντήσανε ότι αφού δίναμε τις απαραίτητες εξετάσεις στη γλώσσα, θα μας δεχόταν έναντι του ευτελούς ποσού για Ευρωπαίους πολίτες των 15.000 έως και 30.000 λιρών Αγγλίας. Με το κόστος διαμονής να είναι εξωπραγματικό για την Ελλάδα και το σύνολο του «πακέτου» για εννέα μήνες να αγγίζει τις 40.000 λίρες Αγγλίας, ήτοι περίπου 50.000 ευρώ, οι γονείς μας γέλασαν και μας είπαν ότι φυσικά το ποσό δεν υπήρχε, ούτε υπήρχε περίπτωση να βρεθεί, αν θέλαμε να δίναμε εξετάσεις στο Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών, αλλά είπαμε, ήμασταν καλοί, πάντα υπήρχαν όμως κάποιοι καλύτεροι και αυτοί ήταν το πρόβλημα. Συνεπώς, οι μεν άνδρες οδεύσαμε στην υπηρεσία της μητέρας πατρίδας, οι δε γυναίκες σε αναζήτηση τοπικής εργασίας.
Τα χρόνια περάσανε γρήγορα, γυρίσαμε πίσω ο ανδρικός πληθυσμός, οι παρέες ξαναβρεθήκανε, κάποιο ελάχιστοι είχαν τακτοποιηθεί, κάποιες κοπέλες αποφάσισαν να ενδώσουν στη συζυγική ζωή, αλλά η ζωή συνεχιζόταν με την οσμή του φοιτητή. Ήταν που ανοίξανε ξαφνικά και τα μεταπτυχιακά των Ελληνικών Πανεπιστημίων, οι απαιτήσεις σίγουρα ήταν λιγότερες, το κόστος ελάχιστο σε σχέση με την Μεγάλη Βρετανία, επανενταχθήκαμε πάλι στην φοιτητική ζωή, ξανά διάβασμα, ξανά δωδεκάωρα στο Πανεπιστήμιο, τις πιο πολλές φορές χωρίς λόγο, μούρη στους προπτυχιακούς, κάναμε και καμία παρουσίαση με ύφος Νομπελίστα που διδάσκει σε αδαείς, γράψαμε και μια δύο δημοσιεύσεις σε επιστημονικά περιοδικά (χωρίς κριτές) και αρχίσαμε να συζητάμε πάλι για διδακτορικές διατριβές, στην χειρότερη περίπτωση στην Ελλάδα με μία ικανοποιητική αμοιβή βοηθού, συν τα έξτρα από την Επιτροπή Ερευνών.
Πάλι λάθος. Ήθελε μεγάλο βαθμό μεταπτυχιακού που αν δεν ήταν κάποιοι ιδιόρρυθμοι καθηγητές θα τον είχαμε, έπρεπε να βρούμε καθηγητή να υποστηρίξει την έρευνα και ο καθένας μας έδιωχνε ευγενικά λέγοντας πως εκείνη την στιγμή ήταν γεμάτος (μπορούσε να έχει έως πέντε διδακτορικούς φοιτητές), αλλά με το που θα άνοιγε κάποια θέση θα ήμασταν οι πρώτοι που θα προτιμούσε. Επιπλέον μάθαμε ότι ο βοηθός παρείχε υπηρεσίες αμισθί για τουλάχιστον μια τετραετία και ότι θα έπρεπε την εβδομάδα να είμαστε στο Πανεπιστήμιο για τουλάχιστον τριάντα ώρες. Η αλήθεια ήταν πως το σενάριο δεν άρεσε ούτε στους γονείς μας, αλλά ούτε και σε εμάς. Έτσι είπαμε να στραφούμε για ανεύρεση εργασίας στον λογιστικό κλάδο, αλλά εκεί μάθαμε ότι κάποιοι «χαμένοι» φοιτητές, δεν ερχόταν στις παραδώσεις επειδή ήταν στα λογιστήρια με λίγα χρήματα τότε είναι η αλήθεια, αλλά πια είχανε μια πείρα μερικών χρόνων, ενώ εμείς από πρακτικής άποψης υστερούσαμε. Προτάσεις υπήρχαν αλλά φυσικά κανείς δεν πληρώνει κάποιον για να του μάθει χωρίς να μπορεί να του προσφέρει πραγματική εργασία, εμείς ήμασταν ανένδοτοι, το βράδυ μαζευόμασταν στην καφετέρια και βρίζαμε τα αφεντικά και ο καιρός περνούσε, ενώ εμείς ηλικιακά μέναμε σταθερά εκεί γύρω στα είκοσι. Κάποια φορά ο πατέρας μου γνώρισε κάποιον και με πήρανε εξαμηνίτη στο Δήμο, στο σπίτι το γιορτάσαμε με τον πατέρα μου να λέει «αυτό ήτανε, όλοι μονιμοποιούνται», εγώ πήγαινα στον Δήμο, ο Δήμος μας είχε προσλάβει χωρίς να χρειαζόμαστε, καθόμασταν για έξη μήνες σε μια αίθουσα χωρίς να κάνουμε κάτι, το εξάμηνο πέρασε, εμείς δεν μονιμοποιηθήκαμε και γενικά το σενάριο του πατέρα μου δεν εκπληρώθηκε.
Γύρω στο 2008 τα πράγματα άρχισαν να σφίγγουν. Οι δουλειές σπάνιζαν, οι άνεργοι αυξανόταν με καταιγιστικούς ρυθμούς, δουλειές που πριν απορρίπταμε, τώρα που επανερχόμασταν δεν υπήρχαν και γενικά κάτι άσχημο άρχισε να πλανάται στην ατμόσφαιρα. Με αυτά και εκείνα, ήρθε η κρίση των τριάντα, ξαφνικά κατάλαβα ότι όλος ο εργασιακός μου βίος ήταν το εξάμηνο στον Δήμο, δύο καλοκαίρια σε ένα beach bar και περιστασιακός ερευνητής σε εκλογές στο χώρο των δημοσκοπήσεων, με το σύνολο των ενσήμων μου να συμποσούταν στα 150, όσα μου κόλλησαν από τον Δήμο. Ταυτόχρονα είχα μια κοπελιά, τη Μαρία, οι γονείς της διατηρούσαν ένα μαγαζί με λευκά είδη σε μια πάροδο του εμπορικού κέντρου, αυτοί νομίζανε ότι είχανε το Marks & Spencer και η Μαρία πως ήτανε η κόρη του Marks ή του Spencer και ότι εγώ ήμουν τεμπέλης και ανάξιος για την κόρη τους. Φυσικά οι σχέσεις μας ήταν από κακές έως απαξιωτικές για αμφότερους, επειδή θεωρούσαμε αλλήλους νούμερα.
Το 2016 δεν μου έκατσε καλά, ο Ερμής ήταν ανάδρομος, εγώ άρχισα να έχω ανεξήγητους φόβους, η Μαρία μια φορά με ρώτησε «τι θα γίνει με εμάς;» και ο πατέρας μου πήρε σύνταξη. Στην αρχή κάτι έπαιρνε, μετά ως υψηλοσυνταξιούχος περιέπεσε στα 1.180 ευρώ καθαρά, δίναμε και τετρακόσια ευρώ τον μήνα στεγαστικό δάνειο και όπως είναι κατανοητό, δεν βγαίναμε.
Η μάνα μου κάποια στιγμή μου μίλησε για τον πρώτο της ξάδελφο που ήτανε στην Αυστραλία, παντρεμένος χωρίς παιδιά. Τον είχα δει μια φορά στη ζωή μου, δεν μπορώ να πω ότι ήτανε και ο ευκολότερος άνθρωπος στον κόσμο, σε κάθε όμως περίπτωση αποφασίσαμε να του κάνουμε ένα τηλέφωνο. Του είπα για τις σπουδές μου, αλλά ο μπάρμπας δεν έδωσε και καμιά σημασία. Άκουσε μου λέει, εγώ οικονομικά δεν ξέρω, καθαριστήριο έχω, μεροκάματο καλό βγαίνει και άμα θέλεις έλα εδώ να δουλέψεις. Άνοιξε η γη να με καταπιεί. Εμένα που λίγο η τύχη να βοηθούσε θα με παρακαλούσαν τα Πανεπιστήμια της Αυστραλίας; Έκανα κανέναν μήνα να το χωνέψω, πέρασα γρήγορα τα συμπτώματα του αναπάντεχου (άρνηση, θυμός, αποδοχή, κατάθλιψη) και πήρα πάλι τον μπάρμπα μου τηλέφωνο. Το εισιτήριο βγήκε και έφθασε η τελευταία εβδομάδα. Κάναμε ένα bachelor, τυχεράκια μου λέγανε οι κολλητοί μου, γίναμε φέσι, τραγουδήσαμε άσματα της ξενιτιάς και τέλειωσε. Κάπου βαθιά μέσα μου ήξερα ότι κάποιους από αυτούς τους έβλεπα για τελευταία φορά. Την άλλη μέρα είδα την Μαρία. Το εμπορικό στον παράδρομο είχε κλείσει λόγω απουσίας πελατών και αθέμιτου ανταγωνισμού από τους απέναντι Κινέζους, ο πατέρας της έπαιρνε σύνταξη χειρότερη από του δικού μου και η Μαρία, με πείρα εμποροϋπαλλήλου βρήκε δουλειά σε πολυκατάστημα με υποτίθεται ημιαπασχόληση (ως προς το μισθό) και με πλήρη απασχόληση και κάτι παραπάνω ως προς το ωράριο. Την Μαρία την αγαπούσα αλλά δεν μπορούσε να γίνει τίποτα. Την χαιρέτησα, κάπου με φίλησε και μου ψιθύρισε «σ’ αγαπώ», είπα ότι θα βρεθούμε γρήγορα, αλλά βαθιά μέσα μου ήξερα πως αν την ξανάβλεπα θα ήταν μετά από πολλά χρόνια, παντρεμένη και με κανά δύο παιδιά να τρέχουν στο κατόπι της. Δώσαμε υπόσχεση να μιλάμε καθημερινά στο Skype, βέβαια οι ώρες δεν ταιριάζουν και πολύ, θα δούμε…
Η ουρά προχωρούσε στον έλεγχο των χειραποσκευών. Τα κατακόκκινα μάτια της μάνας μου ήταν εκεί και με κοιτούσαν ακόμα, παρακαλούσαν σιωπηλά να μην φύγω και από την άλλη ήξερε πως εδώ δεν είχα κανένα μέλλον. Ο πατέρας μου στριφογυρνούσε, είμαι σίγουρος ότι ήθελε όσο τίποτα ένα τσιγάρο. Κάπου στο βάθος του μυαλού μου άρχισε να ακούγεται μια μουσική βγαλμένη από την δισκοθήκη του εαυτού μου «Αχ ρε μαμά», με τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου. Άλλος χωρισμός εκείνος, αλλά και αυτό δεν παίζεται…. Στα μάτια της μάνας μου είδα όλα τα παιδικά μου χρόνια, με μια ματιά της είπα αυτό που ποτέ δε θα της το έλεγα με λόγια «σ’ αγαπώ ρε μάνα και δεν θέλω να σε χάσω. Θέλω να ξέρω ότι όταν ξενυχτώ και γυρνώ από τα ξίδια θα είσαι εκεί άγρυπνη και θα με περιμένεις. Θέλω να ξέρω ότι κάποιος με νοιάζεται έστω και αν δεν μου το λέει. Δεν θέλω να βλέπω τον πατέρα μου έτσι, να νοιώθει ότι τελικά δεν κατάφερε τίποτα και ότι ένα παιδί που έκανε και αυτό έφυγε και μάλλον δεν θα γυρίσει ποτέ. Και δεν θέλω να κάνω άλλους γονείς δεν θέλω τον μπάρμπα μου στα τριανταδυό μου για καινούργιο πατέρα. Έχω πατέρα και είναι μια χαρά. Και η Μαρία μια χαρά κοπέλα είναι… Δεν θέλω ρεεεεε…»
Υ.Σ. Αφιερωμένο στους 427.000 Έλληνες μετανάστες, από το 2008 έως σήμερα, κυρίως επιστήμονες μέχρι 40 χρονών που κοσμούν τις γειτονιές του κόσμου, επειδή η πατρίδα τους αφού τους μόρφωσε, δεν ήταν ικανή να τους προσφέρει μια αξιοπρεπή ζωή.



